Opleiding Provocatief Coach

INHOUD

Introductie

Provocatief coachen is niet een zoveelste variant van coachen. Het is een wezenlijk andere benadering, waarbij de provocatieve coach niet optreedt als de deskundige die een oplossing weet. In plaats daarvan stimuleert hij vanuit een belangeloze, verwonderde en uitdagende houding de cliënten om hun denken te verbreden. En dat geeft lucht!
De provocatieve coach doet dit echter heel onorthodox: hij geeft de cliënt meer gelijk dan hem lief is, heult met de vijand, plaagt, verschuift de schuld, en bewandeld zijwegen. Uitdaging is belangrijk bij werkplezier en realisme verhoogd de kans op een duurzame verandering. Beide elementen gebruikt de provocatieve coach.

Met provocatief coachen krijgt u  vaardigheden aangereikt waarin u op een veel natuurlijkere manier kunt coachen. Maar wel met een wetenschappelijk fundament. De opleiding is gebaseerd op de provocatieve therapie van Frank Farrelly en verenigt oefeningen en technieken uit het Nederlandse, Duitse en Amerikaanse perspectief. Adélka Vendl is bezig met wetenschappelijk onderzoek naar provocatief coachen en de nieuwste uitkomsten worden in de opleiding besproken.  

De coachingsvorm bestaat niet uit een aantal stapsgewijze handelingen, maar is eerder een soort collage van allerlei krachtige en paradoxale interventies. Een aantal van deze interventies is goed onderzocht in de psychologie en coachingspsychologie.

De twee centrale hypotheses zijn:

1.     Door zorgzame provocatie heeft de cliënt de neiging zichzelf te veranderen maar juist in de tegengestelde richting van wat de therapeut hem aanraadt

2.     Als de cliënt wordt aangemoedigd (op een humoristische en zorgvuldige manier) om zijn zelf-belemmerende, afwijkende gedrag voort te zetten, zal de cliënt juist gedrag vertonen dat meer in overeenstemming is met de sociale normen. Dat komt omdat de cliënt zichzelf en anderen juist op veel positievere wijze gaat bezien.
 

Tijdsinvestering

De opleiding is opgebouwd uit 3 blokken van 3 dagen
De training biedt plaats voor maximaal 9 deelnemers. Iedereen krijgt zo de mogelijkheid om zelf een provocatieve sessie te ondergaan en is er tijd om iedereen persoonlijk te coachen. Ook krijgt u een extra audio en video materiaal ter beschikking als leerondersteuning.

Tussen de bijeenkomsten neemt leren in de praktijk een belangrijke plaats in. Coachingsopdrachten, 3 keer intervisie, reflectieverslagen en leeswerk. Daarnaast doet u een provocatief project dat aansluit op uw werkterrein.
De studiebelasting van de opleiding is ongeveer 60 uur. 

 

Inhoud

De drie hoofdelementen van provocatief coachen zijn humor, liefde en uitdaging.  Deze drie thema's  en Adélka's boek: U lijkt me een vrij hopeloos geval - Misverstanden en Feiten over Provocatief Coachen - vormen de basis van deze training. De opleiding tot provocatief coach bestaat uit drie blokken: 

Blok 1 Basiselement, contact & humor inzetten
Basis elementen, ontstaansgeschiedenis van provocatieve coaching en therapie. Verschillen met de gangbare hulpverleningsmethoden worden behandeld. U krijgt inzicht in wat de provocatieve filosofie inhoudt en hoe belangrijk het is om provocatieve interventies niet als trucje in te zetten, maar als een overtuiging. De basiselementen liefde, humor en uitdaging worden geïntroduceerd en u leert hoe u die tegelijk deel kan laten uitmaken van uw coachingssessie.

Over Contact
Warmte voelen en contact maken met uw cliënt is geen nieuwe techniek maar een absolute must als u provocatief gaat coachen. U moet compassie voelen voor het probleem, maar tegelijk het grappige ervan inzien. Als u de opleiding begint met het leren van deze vaardigheid, zorgt het er ook voor dat u een gevreesde beginners valkuil kunt voorkomen: sarcasme met als gevolg het kwijtraken van uw klant. 
Goed contact is een mooi begrip, in deze opleiding gaan we er voor zorgen dat u weet hoé u dit moet doen. Het resultaat is dat u stevig staat in uw coachingsgesprek, de leiding blijft hebben en toegang krijgt tot uw impulsen. Bovendien komt bij het maken van warm contact vanzelf  natuurlijke humor bovendrijven.

Over Humor
De nadruk in dit blok ligt op het gebruik van humor welke voortkomt uit verbondenheid. Bij deze humor is er plek voor erkenning van onze menselijke krachten en zwakheden. Dat is precies het instrument waar de provocatieve coach veelvuldig gebruik van maakt. Als uw cliënt bereid is om te lachen om zijn problemen ben je al een heel eind op weg. Absurditeiten van het dagelijkse leven worden onderzocht en werken met beelden wordt geoefend. 

Blok 2  Leren uit te dagen en vast te houden
In dit blok leert u naast het gebruik van liefde en humor ook de uitdagingen die het provocatieve coachen zo specifiek maken. De vijf belangrijke pijlers voor uitdaging zijn:

  • Er een schepje bovenop doen
  • Uw eigen instrument zijn
  • Leiding in het gesprek nemen
  • Weerstand kunnen verdragen
  • Kunnen kietelen

Hoge bomen vangen veel wind. Wie provocatief coacht kan verwachten dat zijn/haar cliënt weer in beweging komt en ook tegengas gaat geven. In dit blok leert u hoe u dit kunt interpreteren. Het kunnen kietelen van niet effectief gedrag brengt verzet met zich mee. De vertraagde werking van het provocatieve coachen komt aan bod. In in dit blok komt ook een provocatieve gastdocent om te laten zien hoe hij/zij het provocatief coachen vormgeeft.

Blok 3 integratie en cliënten
In dit blok leert u alle technieken samen en door elkaar te gebruiken. We werken met echte cliënten waarmee u kunt oefenen. Deelnemers kunnen eigen cliënten meenemen of Vendl zorgt hier voor. De cliënt gesprekken zullen met video gemonitord worden en u krijgt gerichte feedback.

 

Werkwijze

De seriële opbouw zorgt er ook voor dat je van eenvoudige naar steeds complexere vormen van provocatief coachen wordt geleid.

 Wij zijn er van overtuigd dat leren niet alleen plaatsvindt via de traditionele manier van lesgeven, theorie overbrengen en oefenen. Het zogenaamde plaatje praatje daadje. Fysieke oefeningen, benadering vanuit het improvisatie theater en bewegingsleer geven vaak goed inzicht in hoe interventies bij cliënten werken. Je ervaart als deelnemer ook de blokkades waar je zelf mee worstelt. Tijdens de opleiding wordt helder hoe je deze ervaring bij je cliënten kan toepassen. Concentratieoefeningen maken deel uit van het leerproces, leervragen worden beantwoord door deelnemers eerst te laten ervaren, hierna formuleer je je eigen antwoord vaak zelf. Heel veel leervragen worden opgelost of begeleid door zelf onderzoek te doen of door actief te experimenteren. Na de trainingsdagen gaat de oefening gewoon door en wordt gebruikt voor reflectie en het koppelen van de ervaring in de theorie.

Huiswerk
En groot onderdeel van deze opleiding is dat je de aangereikte theorie en oefeningen in je echte praktijk gaat uitproberen. Zorg er voor dat je al vast een paar cliënten paraat hebt. Dat kunnen ook gewoon vrienden zijn, de buurvrouw of een collega. Wat laagdrempelige cliënten maakt het je makkelijk om ‘lekker aan te rommelen’. Je bent aan het leren, fouten maken moet!

Improvisatie oefeningen
Bij provocatief coachen is het normaal dat je veel gaat denken omdat je verschillende elementen wilt verweven in je coachingsgesprek. Vaak verdwijnt dan de spontaniteit. Die spontaniteit is juist nodig om een goed provocatief gesprek neer te zetten. Oefeningen rondom leren falen, plezier bleven aan fouten en minderen van 'perfectiedrang' zijn uitstekend te leren middels improvisatie oefeningen. We gebruiken oefeningen van Keith Johnstone, de grondlegger van het improvisatie theater. Hij zorgde er voor dat mensen op het toneel toegang kregen tot hun eerste impulsen waardoor hun vaardigheid om theater uit het niets te maken vergroot werd. En dit is ook heel belangrijk voor provocatief coachen. Als je toegang krijgt tot je spontane reacties ben je in staat van heel weinig (iemand die binnenkomt en zuchtend gaat zitten) al iets te maken. Je leert je spontane reacties te vertrouwen en leert ook wanneer ze meer een projectie van jezelf zijn en wanneer ze bruikbaar zijn.

Psychologie
Elke coach moet een minimum aan psychologische kennis hebben wil hij überhaupt in staat zijn iemand anders te helpen. In de opleiding besteden we aandacht aan basis emoties van mensen: boosheid, blijheid, angst, schuld en schaamte. Door middel van de Rationeel Emotieve Training (RET) krijg je een heel handige kapstok over gedachten van mensen die een bepaalde emotie hebben. Die inzichten moet je goed paraat hebben zodat je als provocatief coach je cliënt net iets voor kunt zijn en hem uitvergroot kunt voorspiegelen hoe hij zich wel of niet zal gedragen in bepaalde situaties. Met de grondbeginselen van de RET krijg je hier grip op.

Fysiek
Door bewegingsoefeningen leer je de controle loslaten. Bij provocatief coachen leer je veel ballen tegelijk in de lucht houden. Dat doe je met je hoofd. Tegelijk doen we een beroep op je intuïtie en improvisatie. Je lijf geeft vaak aan waar je vast zit zonder dat je het weet door bewegingsoefeningen krijg je hier inzicht in. Je leert je bewust te zijn van je fysieke uitingen zodat je, net als kinderen weer schaamtelozer kunt zijn en er plezier aan leert beleven. Die schaamteloosheid heb je nodig om je vrij te voelen bij het provocatief coachen. En om goed raak te kunnen schieten

Welke provocatieve competenties komen aan bod:

  • Respectvol uitdagen
  • Gebruik van innerlijke impulsen
  • Echt contact maken
  • Uitspraken te doen
  • Lef
  • Beelden oproepen
  • Eerste indruk gebruiken
  • Details durven vragen
  • Reacties uitvergroten
  • Tegengas geven
  • Spelen met uw eigen gedrag
  • Stereotype wijsheden gebruiken
  • Humor gebruiken
  • Systemische kijken
  • Eigen tolerantie voor afwijkingen vergroten
  • Jezelf op de hak durven nemen

Wat krijgt u extra in de provocatieve opleiding?

  • Het provocatieve coachspel ontwikkeld door Vendl en geënt op de uitgangspunten van Frank Farrelly (grondlegger).
  • Een syllabus met alle oefeningen.
  • Artikelen over provocatief coachen vanuit verschillende windhoeken van de wereld.
  • Facultatieve extra dag: Een bezoek naar Groningen/Leeuwarden waar je een dag live provocatieve demo sessies kunt beleven van Jeffrey Wijnberg en Jeroen Stek (kosten +/- 150,-)
  • Video materiaal van Frank Farrelly met cliënten en nabespreking
  • Je eigen opnames van uw gesprek met de trainer
  • Twee geluidssessies met cliëntgesprekken